Check-in görevlisi pasaportunuzu tarar, kaşlarını çatar ve kimsenin duymak istemediği cümleyi kurar: “Bu Mart'ta sona eriyor.” Uçuşunuz ise Ekim'de. Pasaport sona ermedi. Yine de uçamıyorsunuz.
İşte bu, altı aylık kural. Dikkatli insanları bile yakalar, çünkü pasaportunuzun üzerindeki tarihle değil, hedef ülkenin belirlediği bir kuralla ilgilidir. Bu sayfa kuralı ülke ülke anlatıyor, ardından pasaportunuzu gerçek bir seyahatle nasıl karşılaştıracağınızı gösteriyor.
Kural gerçekte ne diyor
Giderek daha fazla ülke, ziyaretçinin pasaportunun seyahat sırasında değil, seyahatten sonra belirli bir süre daha geçerli kalmasını istiyor. En yaygın hali altı ay, varış gününden itibaren sayılıyor. Bazıları ayrılış gününden itibaren sayıyor. Schengen bölgesi ayrılıştan itibaren üç ay kullanıyor. Bir kısmı ise sadece kalış süresini aşmasını yeterli görüyor.
Mantık pratik: hastalanırsanız, mahsur kalırsanız ya da süreniz uzarsa, ülke geçerli bir belgeyle eve dönebilmenizi istiyor. Sonuç olarak on yıllık bir pasaport aslında dokuz buçuk yıllık bir pasaport oluyor, ve size bunu teslim ederken kimse söylemiyor.
Kuralı uygulayan havayolları. Sınırda geri çevrilecekseniz, taşıyıcı sizi kendi masrafıyla geri getirmek zorunda kalır, bu yüzden en baştan sizi uçağa almıyor. Reddediliş kalkış salonunda gerçekleşiyor, varışta değil, ve gişedeki hiç kimse “ama hâlâ geçerli” argümanını kabul edemiyor.
Kuralın dört hali
| Kural | Nasıl sayılır | Nerede karşınıza çıkar |
|---|---|---|
| Varıştan sonra altı ay | İniş gününden itibaren | Tayland, Vietnam, Endonezya, Malezya, Singapur, Çin, Tayvan, Hindistan, Sri Lanka, Nepal, BAE, Suudi Arabistan, Katar, Ürdün, İsrail, Mısır, Kenya, Tanzanya, Peru, Fiji |
| Ayrılıştan sonra altı ay | Ayrılış gününden itibaren | Filipinler; Rusya (vizenin bitişinden sonra) |
| Ayrılıştan sonra üç ay, son 10 yıl içinde düzenlenmiş | Ayrılış gününden itibaren, artı pasaportun yaş sınırı | 29 Schengen ülkesinin tamamı; Yeni Zelanda üç aylık kısmı kullanır |
| Kalış süresi kadar geçerli | Sadece seyahati aşması yeter | Birleşik Krallık, İrlanda, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Meksika, Japonya, Güney Kore, Avustralya, Brezilya, Arjantin, Şili |
Bilinmesi gereken iki istisna daha var: Türkiye varıştan sonra 150 gün, Hong Kong ise kalıştan sonra bir ay istiyor. Güney Afrika ayrılıştan sonra 30 gün ve iki boş sayfa istiyor, ve çoğu kişiyi yakalayan da bu boş sayfalar oluyor.
Bunlar vizesiz veya varışta vize alan sıradan ziyaretçiler için geçerli kurallar. Uyruğunuz hedef ülke için vize gerektiriyorsa, vizenin kendi şartları da bunun üzerine ekleniyor. Kurallar ayrıca fazla bildirim yapılmadan değişiyor, bu yüzden pasaport geçerlilik hesaplayıcı'nın her satırı hedef ülkenin resmî giriş sayfasına bağlantı veriyor.
Avrupa neden farklı
Schengen bölgesi — AB'nin büyük kısmını, Norveç, İzlanda, İsviçre ve Lihtenştayn'ı kapsayan sınırsız geçiş alanı — vizesiz ziyaretçiler için iki şart koyuyor. Pasaport, ayrılmayı planladığınız günden sonra en az üç ay daha geçerli olmalı, ve giriş yaptığınız gün itibarıyla son on yıl içinde düzenlenmiş olmalı.
İkincisi sinsi olanı. Bazı ülkeler eski bir pasaporttan kalan ayları yeniye ekliyordu, böylece bir pasaport on yıl altı ay geçerlilik gösterebiliyordu. O pasaport sona ermemiş olsa bile son aylarında Schengen için “çok eski” sayılıyor. Pasaportunuz varış tarihinizden on yıldan fazla önce düzenlendiyse, sona erme tarihine bakılmaksızın reddedilebilir.
Birleşik Krallık AB'den ayrıldı ve hiç Schengen'e katılmadı; sadece pasaportun kalış sürenizi kapsamasını istiyor. İrlanda AB üyesi ama Schengen'de değil ve aynı şekilde çalışıyor.
Ay, gün değil
Sınır kuralları “altı ay” diyor, ve altı takvim ayı 180 gün değildir. Pratik hesaplama yöntemi: varış tarihinizi alın, ayı altı ileri götürün, günü aynı bırakın. O gün hedef ayda yoksa, o ayın son gününü kullanın. 31 Ağustos'ta varış yapın, altı ay sonrası 28 Şubat olur.
Sonuç sona erme tarihinize birkaç gün kalaysa, hesap yapmayı bırakın ve yenileyin. Bir gecelik gecikme veya değişen bir dönüş uçuşu hesabı kaydırır, ve farklı bir sayma alışkanlığına sahip bir sınır memuru, bir pasaportun bedeline değecek bir risk değildir.
Pasaportunuzu bir seyahat için nasıl kontrol edersiniz
- Pasaportunuzu kişisel bilgiler sayfasında açın ve sona erme tarihini, Schengen seyahati için ayrıca veriliş tarihini not edin.
- Hedef ülkenin kuralını yukarıdaki tabloda bulun, veya pasaportunuzun geçerli kalması gereken kesin tarihi hesaplayan pasaport geçerlilik hesaplayıcı'da seçin.
- Karşılaştırın. Marj bir aydan azsa, rezervasyon yapmadan önce yenileyin.
- Birden çok ülkeye giden bir seyahat için her ülkeyi kontrol edin. En katı olan belirleyicidir.
Sonra bunun bir daha yaşanmasını önleyecek şeyi yapın: sona erme tarihinden yaklaşık dokuz ay önce bir hatırlatıcı kurun. Bu, bir pasaportun dünyanın çoğu için kullanışlılığını yitirmeye başladığı andır. Belge sona erme kontrolcüsü bu hatırlatıcıyı sizin için bir takvim dosyasına yazar, ve pasaportunuzun ne zaman sona erdiğini nasıl kontrol edeceğinize dair rehber yenileme sürecini kendisi anlatır.
İşin içindeyken tüm aileyi de düşünün
Çocuk pasaportları çoğu ülkede beş yıl geçerlidir ve altı aylık duvara iki kat daha sık çarparlar. Yetişkinlerin pasaportlarına göre planlanan bir aile seyahati, dokuz yaşındaki bir çocuğunkinde tıkanabilir. Kendinizinkini kontrol ederken herkesinkini kontrol edin ve en erken sona erme tarihini seyahat planlarınızı belirleyen tarih olarak not edin. Pasaportlar bir çekmecede yaşıyorsa, her kişisel bilgiler sayfasının kilitli bir yerdeki fotoğrafı, her yerden kontrol edebilmenizi sağlar. Paperlock, sona erme tarihini o fotoğraftan okur ve evdeki her pasaport için tarihten 30 ve 7 gün önce sizi hatırlatır.