Elektronik imza, bir kişinin imzalama niyetiyle kullandığı her türlü elektronik ses, simge ya da işlemdir; dijital imza ise bir imzayı belgeye bağlayan, kriptografiye dayalı belirli bir yöntemdir.
İnsanlar bu iki terimi tek bir şeymiş gibi kullanıyor. Değiller. Biri niyetle ilgili hukuki bir kavram. Öbürü ispatla ilgili teknik bir araç.
E-imza ve dijital imza nedir
ABD’de ESIGN Yasası, elektronik imzayı bir sözleşmeye ya da başka bir kayda eklenen veya mantıksal olarak ona bağlanan, bir kişinin kaydı imzalama niyetiyle attığı ya da benimsediği elektronik ses, simge ya da işlem olarak tanımlar. Anahtar sözcük niyettir. Bir e-postanın altına adınızı yazmak, “Kabul ediyorum”a tıklamak ya da bir PDF’e imzanızı çizmek bunların hepsi bu tanıma uyabilir.
Dijital imza daha dardır. NIST’in Dijital İmza Standardı FIPS 186-5, dijital imzaların verilerde yetkisiz değişiklikleri yakalamak ve imzalayanın kimliğini doğrulamak için kullanıldığını, alıcının da bunu, imzanın iddia edilen imzalayan tarafından üretildiğine dair üçüncü bir tarafa sunabileceği bir kanıt olarak kullanabileceğini söyler. İşi yapan kriptografidir: sizin denetlediğiniz bir anahtar, onu doğrulamanın bir yolu ve belge değişirse kırılan bir mühür.
Avrupa Komisyonu da aynı ayrımı yapar. Elektronik imzayı, imzalayanın bağlanma niyetini yansıtan hukuki bir kavram olarak adlandırır; gelişmiş imzaların arkasındaki en yaygın teknolojiyi ise sertifikalar ve kriptografik anahtarlar kullanan açık anahtar altyapısı olarak tarif eder.
Nasıl görünür
| Tür | Nedir | Hukuki ağırlığı | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Elektronik imza (ABD) | İmzalama niyetiyle benimsenen her türlü elektronik ses, simge ya da işlem | Yalnızca elektronik olduğu için etkisi reddedilemez | ESIGN 15 U.S.C. 7001, 7006 |
| Dijital imza | Değişiklikleri yakalayan ve imzalayanı doğrulayan kriptografik imza | Teknik bir yöntem; bir e-imza oluşturmanın yollarından biri olabilir | NIST FIPS 186-5 |
| Basit elektronik imza (AB) | Başka verilerle mantıksal olarak ilişkilendirilmiş ve imzalayanın imzalamak için kullandığı elektronik biçimde veri | Geçerli, ama en zayıf kademe | Avrupa Komisyonu (eIDAS) |
| Gelişmiş elektronik imza (AB) | İmzalayana benzersiz biçimde bağlı, onun denetiminde ve değişiklikleri fark edilebilen imza | Daha yüksek güvence | Avrupa Komisyonu (eIDAS) |
| Nitelikli elektronik imza (AB) | Gelişmiş imza, artı nitelikli bir imza oluşturma aracı ve nitelikli bir sertifika | AB’de elle atılan imzaya açıkça eşdeğer | Avrupa Komisyonu (eIDAS) |
ESIGN, bazı durumlarda bir devlet kurumu dışında, kimseyi elektronik imza kullanmaya ya da kabul etmeye zorlamaz; yani bir ev sahibi, banka ya da kurum yine de “yalnızca ıslak imza” diyebilir. 7003. bölümde sayılan ESIGN istisnaları arasında vasiyetnameler ve vasiyet yoluyla kurulan tröstler, evlat edinme, boşanma ve diğer aile hukuku işlemleri, Uniform Commercial Code’un çoğu, mahkeme belgeleri ve su, elektrik gibi hizmetlerin kesilmesi, birincil konutta haciz ya da tahliye, sağlık veya hayat sigortasının iptali gibi bazı bildirimler yer alır. Eyalet düzeyinde ise Uniform Law Commission’ın 1999’da onayladığı UETA, elektronik imzaların önündeki engelleri kaldırır; ULC’nin 2022 tarihli bir notuna göre New York dışındaki her eyalet onu yürürlüğe koymuştur; yani kesin kural bulunduğunuz yere bağlıdır.
Ne saklamalı, ne kadar süre
Elektronik olarak imzaladığınız her şey için iki şeyi bir arada tutun: imzalı son belgeyi ve çevresindeki kanıtı.
- İmzalı PDF. Taslağı değil, bitmiş sürümü kaydedin.
- Onay. Birçok imza hizmeti bir tamamlanma sertifikası e-postalar. Onu belgeyle birlikte saklayın.
- E-posta yazışması. Kimin neyi ne zaman gönderdiğini gösterir.
- Telefonda imzaladığınız her şeyin bir kopyası. iPhone’da PDF imzalama rehberimiz adım adım anlatır, PDF imzalama aracı ise tarayıcı yolunu kapsar.
Belgeyi ne kadar saklayacağınız, nasıl imzalandığına değil ne olduğuna bağlıdır. Bkz. hangi belgeler ne kadar saklanmalı ve belge saklama. Vekaletname, kira sözleşmesi ya da yeminli beyan gibi yüksek riskli evraklarda, bir elektronik imzaya güvenmeden önce kabul edilip edilmediğini sorun. Kendi durumunuzun kapsanıp kapsanmadığı, ilgili kuruma ya da bir avukata sorulacak bir sorudur.