จดทะเบียนสมรสได้ที่ สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขตแห่งใดก็ได้ ไม่ต้องไปที่อำเภอตามทะเบียนบ้านของฝ่ายใด จดในสำนักทะเบียนไม่เสียค่าธรรมเนียม สิ่งที่ต้องมีคือ บัตรประจำตัวประชาชนหรือยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaiD ของทั้งสองคน กับ พยาน 2 คน และคู่สมรสต้องอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ตามคู่มือทางการทะเบียนของกรมการปกครอง ถ้าฝ่ายใดเป็นชาวต่างชาติ มีเอกสารเพิ่มอีกสองสามอย่าง
ที่มา: คู่มือทางการทะเบียน กรมการปกครอง · เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลที่กรมการกงสุลรับรอง · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
ใครจดได้ และเงื่อนไขที่ควรเช็กก่อน
คู่มือเขียนคุณสมบัติไว้ว่า บุคคลสองคนที่อายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ถ้ามีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้สมรสก่อนอายุนั้นได้ นอกจากนี้ ต้องไม่เป็นบุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ ไม่เป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงหรือพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดากัน และต้องไม่มีคู่สมรสอยู่ในขณะนั้น ผู้เยาว์ที่จะสมรสต้องได้รับความยินยอมจากผู้มีอำนาจให้ความยินยอมตามกฎหมาย
ถ้าเคยสมรสมาก่อน จะสมรสใหม่ได้เมื่อการสมรสครั้งก่อนสิ้นสุดแล้ว คู่มือบอกว่าการสมรสสิ้นสุดได้สามทาง คือมีฝ่ายหนึ่งเสียชีวิต จดทะเบียนหย่า หรือศาลพิพากษาให้เพิกถอนการสมรส เรื่องเอกสารหย่าดู เอกสารเมื่อหย่า
เอกสาร พยาน และกรณีคู่สมรสต่างชาติ
รายการเอกสารตามคู่มือ คือบัตรประจำตัวประชาชนหรือยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaiD (ThaID คือแอป Digital ID ของกรมการปกครอง) สัญญาก่อนสมรสถ้ามี และพยานบุคคลจำนวน 2 คน ถ้ามีผู้เยาว์และผู้มีอำนาจปกครองมาให้ความยินยอมต่อหน้าเจ้าหน้าที่ไม่ได้ ใช้หนังสือยินยอมแทน
ถ้าฝ่ายหนึ่งเป็นชาวต่างชาติ ใช้หนังสือเดินทางหรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว และต้องมีหนังสือรับรองสถานภาพการสมรสของบุคคลสัญชาตินั้น เอกสารภาษาต่างประเทศต้องแปลเป็นภาษาไทย และคำแปลต้องผ่านการรับรองโดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ส่วนนี้มักใช้เวลาที่สุด จึงควรเริ่มก่อนวันจด
ค่าธรรมเนียมและจดนอกที่ทำการ
- จดทะเบียนสมรสในสำนักทะเบียน
- ไม่เสียค่าธรรมเนียม
- จดทะเบียนสมรสนอกสำนักทะเบียนผู้ขอจัดพาหนะให้ ถ้าไม่จัด ต้องชดใช้ค่าพาหนะตามสมควร
- 200 บาท
- คัดสำเนาฉบับละ
- 10 บาท
- เปลี่ยนชื่อสกุลครั้งแรกหลังสมรสครั้งต่อไป 50 บาท
- ไม่เสียค่าธรรมเนียม
ที่มา: คู่มือทางการทะเบียน กรมการปกครอง · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
จดทะเบียนสมรสในสำนักทะเบียนไม่เสียค่าธรรมเนียม ถ้าอยากจดนอกสำนักทะเบียน เช่น ที่งานแต่ง คิดฉบับละ 200 บาท โดยผู้ขอต้องจัดพาหนะให้นายทะเบียน ถ้าไม่จัด ต้องชดใช้ค่าพาหนะตามสมควร การคัดสำเนาฉบับละ 10 บาท
หลังสมรส ถ้าฝ่ายใดอยากใช้นามสกุลของอีกฝ่าย หรืออยากกลับมาใช้นามสกุลเดิมภายหลัง คู่มือเปิดให้คู่สมรสตกลงกันได้ และยื่นคำขอตามแบบ ช.1 ที่เขตหรืออำเภอที่ตนมีชื่อในทะเบียนบ้าน การเปลี่ยนนามสกุลครั้งแรกหลังสมรสไม่เสียค่าธรรมเนียม ครั้งต่อไป 50 บาท เมื่อเปลี่ยนแล้ว อย่าลืมขอเปลี่ยนบัตรประชาชน ดู ทำบัตรประชาชนใหม่
วันที่ไปจด
- นัดหมายล่วงหน้า (ถ้าจะ)ผ่าน BORA Web Portal หรือโทร 1548
- ยื่นเอกสารและพยานต่อนายทะเบียนที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขตแห่งใดก็ได้
- รับหลักฐานการสมรสถ่ายรูปเก็บไว้ทันที
คู่มือกรมการปกครองไม่ได้เขียนขั้นตอนหน้างานของการจดสมรสละเอียด ถ้าสำนักทะเบียนของคุณมีขั้นตอนเพิ่ม ให้ทำตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
คู่มือของกรมการปกครองไม่ได้เขียนขั้นตอนหน้างานของการจดสมรสไว้ละเอียด สิ่งที่ทำแน่ ๆ คือยื่นเอกสารและพยานต่อนายทะเบียน ซึ่งตรวจหลักฐานแสดงตัวบุคคลก่อนรับจด ถ้าสะดวก นัดหมายล่วงหน้าผ่าน BORA Web Portal ได้ ข่าวของกรมการปกครองเมื่อปี 2566 ระบุว่าลงทะเบียนล่วงหน้าได้ 15 วัน แต่สำนักทะเบียนบางแห่งอาจมีวิธีต่างออกไป โทรถามสายด่วน 1548 ก่อนไปจะแน่นอนกว่า
ถ้าทะเบียนสมรสหาย
คู่มือไม่ได้เขียนขั้นตอน “ออกใบแทน” แยกไว้ สิ่งที่มีคืออัตราการคัดสำเนาฉบับละ 10 บาท ให้ติดต่อสำนักทะเบียนที่จดไว้ขอคัดสำเนาหลักฐานการสมรส และถามเจ้าหน้าที่ว่าต้องนำอะไรไป ถ้าจดสมรสที่ต่างประเทศตามแบบกฎหมายของประเทศนั้น ผู้ที่มีสัญชาติไทยขอให้บันทึกฐานะแห่งครอบครัวในไทยได้ ไม่เสียค่าธรรมเนียม ต้องมีพยาน 2 คน
เก็บหลักฐานให้พร้อมใช้
หลังจดทะเบียน ถ่ายรูปหลักฐานการสมรสเก็บไว้ทันที เพราะธนาคาร สิทธิประกันสังคม ค่ายมือถือ และการเปลี่ยนนามสกุลมักขอสำเนา วางไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับสูติบัตรของลูกในอนาคต ดู แจ้งเกิดกี่วัน และ ย้ายทะเบียนบ้าน เมื่อย้ายไปอยู่ด้วยกัน
Paperlock เก็บรูปหลักฐานการสมรสไว้ในตู้ที่ล็อกด้วย Face ID ค้นได้ด้วยคำถามธรรมดา เช่น “เราจดทะเบียนสมรสวันไหน” แล้วได้คำตอบพร้อมรูปเอกสาร
ข้อมูลในหน้านี้ ณ ตุลาคม 2569 เป็นกฎของสำนักทะเบียนทั่วไป ถ้ากรณีของคุณมีข้อซับซ้อน เช่น เคยสมรสหลายครั้ง หรือมีเอกสารจากหลายประเทศ ให้ปรึกษาสำนักทะเบียนก่อน