ถ้าสำเนาทะเบียนบ้านหายหรือชำรุดจนใช้ไม่ได้ เจ้าบ้านขอรับสำเนาฉบับใหม่ได้ ตามมาตรา 39 ของพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ค่าธรรมเนียมตามคู่มือของกรมการปกครองคือ ฉบับละ 30 บาท แต่ถ้าคุณไม่ได้ต้องการเล่มสำเนาฉบับเจ้าบ้าน แค่ต้องการเอกสารรับรองไปยื่นธนาคารหรือสถานที่อื่น การขอคัดและรับรองสำเนาทะเบียนบ้านคิดฉบับละ 10 บาท และมีทางขอออนไลน์ผ่านแอป ThaID ด้วย
ข้างล่างแยกให้ว่าสองอย่างนี้ต่างกันอย่างไร ใครไปขอได้ และเอกสารที่ควรเตรียม
- ขอรับสำเนาทะเบียนบ้านใหม่ (ฉบับเจ้าบ้าน ชำรุดหรือสูญหาย)ฉบับละ
- 30 บาท
- ขอคัดและรับรองสำเนาทะเบียนบ้านฉบับละ
- 10 บาท
- ขอคัดและรับรองสำเนาข้อมูลทะเบียนประวัติราษฎรฉบับละ
- 20 บาท
ที่มา: คู่มือทางการทะเบียน กรมการปกครอง ตารางค่าธรรมเนียมทะเบียนราษฎร · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
สำเนาฉบับเจ้าบ้าน กับเอกสารคัดรับรอง ต่างกันตรงไหน
ตามมาตรา 39 สำนักทะเบียนมอบ สำเนาทะเบียนบ้านให้เจ้าบ้านเก็บรักษา ไว้ เมื่อมีการเพิ่ม เปลี่ยนแปลง หรือจำหน่ายรายการในทะเบียนบ้าน เจ้าบ้านต้องนำเล่มนี้ไปให้นายทะเบียนบันทึกรายการให้ตรงกับต้นฉบับภายใน 15 วัน เล่มนี้คือเอกสารที่หน่วยงานมักเรียกว่า “สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้าน”
ถ้าเล่มนี้ชำรุดหรือสูญหาย เจ้าบ้านขอรับเล่มใหม่ได้ คิด 30 บาท ส่วนการ ขอคัดและรับรองสำเนา เป็นการขอเอกสารที่เจ้าหน้าที่รับรองว่าตรงกับทะเบียนบ้านต้นฉบับ ใช้ยื่นประกอบเรื่องต่าง ๆ คิด 10 บาท ก่อนไป ลองถามหน่วยงานปลายทางว่าเขาต้องการแบบไหน จะได้ไม่เสียเที่ยว
ใครไปขอได้
- โทรถามหรือนัดล่วงหน้าสายด่วน 1548 หรือจองคิวผ่าน BORA Web Portal
- เจ้าบ้านพาบัตรประชาชนไปไปที่สำนักทะเบียนที่ทะเบียนบ้านหลังนั้นอยู่
- ถ้าไปแทนไม่ได้ ทำหนังสือมอบหมายระบุว่ามอบให้ใคร ทำอะไร พร้อมบัตรผู้รับมอบ
- จ่าย 30 บาท รับเล่มใหม่
ขั้นตอนสรุปจากคู่มือทางการทะเบียนและมาตรา 39 พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
เจ้าบ้านคือผู้ที่เป็นหัวหน้าครอบครองบ้าน ไม่ว่าจะในฐานะเจ้าของ ผู้เช่า หรือฐานะอื่น ถ้าเจ้าบ้านไปไม่ได้ ทำได้สองทาง ทางแรก เจ้าบ้านทำหนังสือมอบหมายที่ระบุชัดว่ามอบให้ใครทำอะไร และลงชื่อ ผู้รับมอบนำบัตรประชาชนไปด้วย ทางที่สองคือกรณีเจ้าบ้านไม่อยู่หรือทำกิจการไม่ได้ คู่มือกรมการปกครองบอกว่าผู้มีชื่อในทะเบียนบ้านคนใดคนหนึ่งทำหน้าที่แทนเจ้าบ้านได้ โดยนายทะเบียนจะบันทึกถ้อยคำเพื่อยืนยันข้อเท็จจริง
ไปที่ไหน ทำอย่างไร
ที่มา: คู่มือทางการทะเบียน กรมการปกครอง หัวข้อเจ้าบ้านและการมอบหมาย · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
ให้ไปที่สำนักทะเบียนที่ปรากฏหลักฐานตามทะเบียนบ้านหลังนั้น คือที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต หรือเทศบาลที่ดูแลพื้นที่ คู่มือไม่ได้ระบุว่าการขอสำเนาใหม่ทำที่สำนักทะเบียนอื่นได้หรือไม่ ให้โทรสอบถามสายด่วน 1548 ก่อน และถ้าอยากไม่ต้องรอคิวนาน กรมการปกครองมีระบบลงทะเบียนนัดหมายล่วงหน้าที่ BORA Web Portal ข่าวของกรมฯ ปี 2566 ระบุว่าทำได้ล่วงหน้า 15 วัน
ในคู่มือไม่มีรายการหลักฐานเฉพาะสำหรับการขอสำเนาฉบับใหม่ ส่วนที่เห็นแน่คือ บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าบ้าน และถ้าให้คนอื่นไปแทน ต้องมีหนังสือมอบหมายกับบัตรของผู้รับมอบ ถ้าเจ้าหน้าที่ขอหลักฐานอื่นเพิ่ม ให้ทำตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง
ขอเอกสารออนไลน์ผ่าน ThaID
BORA Web Portal เป็นเว็บไซต์บริการประชาชนของกรมการปกครอง เข้าใช้ด้วยแอป ThaID เมนู “การบริการด้วยตนเอง” ให้เลือกเอกสาร ท.ร.14/1 และ ท.ร.1/ก ที่ต้องการ กดถัดไปและยืนยัน แล้วดาวน์โหลดไฟล์ เอกสารที่ได้ตรวจสอบความถูกต้องได้ด้วย QR Code
คู่มือของกรมการปกครองไม่ได้บอกว่าไฟล์นี้ใช้แทนเล่มสำเนาฉบับเจ้าบ้านได้ทุกกรณี ถ้าหน่วยงานที่คุณต้องส่งเอกสารยอมรับไฟล์ออนไลน์ ก็ประหยัดเวลาไปมาก แต่ถ้าเขายืนยันขอเล่มจริง ต้องไปที่สำนักทะเบียน
อย่าให้เล่มหายซ้ำ
วิธีทำเอง ถ่ายรูปทุกหน้าที่มีรายการของเล่มทะเบียนบ้าน เก็บไว้ในโทรศัพท์ที่ล็อก และเขียนเลขที่บ้านกับชื่อสำนักทะเบียนไว้ด้วย ถ้าวันหนึ่งเล่มหาย คุณจะรู้ทันทีว่าต้องไปขอที่ไหน เมื่อเปลี่ยนที่อยู่ ก็ถ่ายหน้าใหม่ทับ ดูเรื่องย้ายที่ ย้ายทะเบียนบ้านภายใน 15 วัน และถ้ามีเด็กเกิดใหม่ ดู แจ้งเกิด
Paperlock เก็บรูปทะเบียนบ้านไว้ในตู้ที่ล็อกด้วย Face ID แล้วค้นด้วยคำถามธรรมดา เช่น “เลขที่บ้านของฉันคืออะไร” ได้คำตอบพร้อมรูปเอกสาร ไอเดียทั้งชุดอยู่ที่ แฟ้มเอกสารฉุกเฉินแบบดิจิทัล ส่วนกรณีบัตรประชาชนหายพร้อมกัน ดู บัตรประชาชนหาย
ข้อมูลในหน้านี้ ณ ตุลาคม 2569 ถ้าสำนักทะเบียนของคุณมีขั้นตอนเพิ่ม หรือค่าธรรมเนียมเปลี่ยนไป ให้ยึดตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง