บัตรประชาชนหาย ไม่ต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ คู่มือของกรมการปกครองให้ แจ้งบัตรหายกับเจ้าหน้าที่ที่สำนักทะเบียนที่คุณจะทำบัตรใหม่ แล้วยื่นขอบัตรใหม่ในคราวเดียวกัน ภายใน 60 วัน นับจากวันที่บัตรหาย ค่าธรรมเนียม 100 บาท สิ่งที่ต้องนำไปคือ เอกสารราชการอื่นที่มีรูปถ่าย ถ้าไม่มีเลย ให้พา เจ้าบ้านหรือคนที่น่าเชื่อถือ ไปรับรองตัวตนให้
ส่วนใหญ่ปัญหาของบัตรหายไม่ใช่ขั้นตอน แต่เป็นการพิสูจน์ว่าคุณคือคุณ ทั้งที่บัตรที่ใช้พิสูจน์หายไปแล้ว
- ไปที่สำนักทะเบียนที่จะทำบัตรอำเภอ สำนักงานเขต เทศบาลที่ให้บริการทำบัตร หรือเมืองพัทยา
- แจ้งบัตรหายกับเจ้าหน้าที่ไม่ต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ
- ยืนยันตัวตนเอกสารราชการที่มีรูปถ่าย หรือพาเจ้าบ้านหรือคนที่น่าเชื่อถือไปรับรอง
- จ่ายค่าธรรมเนียม 100 บาท
- รับบัตรใหม่ หรือใบรับถ้าออกบัตรวันเดียวกันไม่ได้ ใบรับใช้แทนบัตรได้ตามเวลาที่ระบุ
ที่มา: คู่มือทางการทะเบียน สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
ต้องแจ้งความไหม
คำถามนี้มีคำตอบตรง ๆ จากคู่มือทางการทะเบียนของสำนักบริหารการทะเบียน: เมื่อบัตรหายหรือถูกทำลาย ให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ที่สำนักทะเบียนที่ประสงค์จะทำบัตร “โดยไม่ต้องไปแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ”
แปลว่าไม่ต้องกลับไปอำเภอตามทะเบียนบ้าน เลือกสำนักทะเบียนที่สะดวก แจ้งหายและทำบัตรใหม่ที่เดียวกันได้เลย ที่ยื่นได้คือที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขตในกรุงเทพฯ เทศบาลที่ให้บริการทำบัตรประจำตัวประชาชน และเมืองพัทยา
บางคนยังอยากแจ้งความไว้เป็นหลักฐาน เพราะกังวลว่าบัตรจะถูกเอาไปใช้ คู่มือของกรมการปกครองไม่ได้บังคับเรื่องนี้ และไม่ได้บอกว่าใบแจ้งความช่วยอะไรในการทำบัตร ถ้ากังวลเรื่องบัญชีธนาคารหรือเบอร์มือถือที่ผูกกับบัตร ให้ติดต่อผู้ให้บริการเหล่านั้นโดยตรง
เอกสารที่ต้องใช้ เมื่อบัตรที่ใช้ยืนยันตัวตนหายไปแล้ว
หลักฐานตามคู่มือทางการทะเบียนของกรมการปกครอง ตัวอย่างเอกสารเป็นของเรา ถ้าไม่แน่ใจว่าเอกสารที่มีใช้ได้ไหม ถามสำนักทะเบียนก่อนไป
คู่มือของกรมการปกครองระบุหลักฐานไว้สองข้อ
- หลักฐานอื่นที่มีรูปถ่ายและทางราชการออกให้
- ถ้าไม่มีเอกสารตามข้อ 1 ให้นำเจ้าบ้านหรือบุคคลผู้น่าเชื่อถือไปรับรอง
ในทางปฏิบัติ คนส่วนใหญ่มีข้อ 1 อยู่แล้วโดยไม่รู้ตัว เช่น หนังสือเดินทางหรือใบขับขี่ ถ้ากระเป๋าสตางค์หายทั้งใบ ใบขับขี่ก็มักหายไปด้วย ตอนนั้นพาสปอร์ตที่เก็บไว้ในลิ้นชักจะกลายเป็นเอกสารที่มีค่าที่สุดในบ้าน
สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี กฎหมายให้บิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ที่ดูแลเด็กเป็นผู้ยื่นคำขอ แต่เด็กก็ยังยื่นด้วยตัวเองได้
ค่าธรรมเนียม ค่าปรับ และใบรับ
- ทำบัตรใหม่ กรณีบัตรหายหรือถูกทำลาย
- 100 บาท
- ใบแทนใบรับ
- 10 บาท
- ยื่นเกิน 60 วันนับจากวันที่บัตรหายค่าปรับเป็นพินัย ไม่ใช่โทษอาญา
- ไม่เกิน 100 บาท
- แสดงบัตรหรือใบรับไม่ได้เมื่อเจ้าพนักงานขอตรวจ (อายุ 15 ปีขึ้นไป)
- ไม่เกิน 200 บาท
ที่มา: กฎกระทรวงค่าธรรมเนียมบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2559 และ พ.ร.บ.บัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526 มาตรา 6 จัตวา, 11, 17 · ข้อมูล ณ ตุลาคม 2569
ค่าธรรมเนียมทำบัตรใหม่กรณีบัตรหายหรือถูกทำลาย คือ 100 บาท ตามกฎกระทรวงปี 2559 อัตราเดียวกับกรณีบัตรชำรุด เปลี่ยนชื่อ หรือย้ายที่อยู่แล้วขอเปลี่ยนบัตร
ถ้าปล่อยไว้เกิน 60 วันนับจากวันที่บัตรหาย มาตรา 11 ของพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนกำหนดค่าปรับไม่เกิน 100 บาท สำหรับผู้ถือบัตรอายุ 15 ปีขึ้นไป ปัจจุบันเป็นค่าปรับเป็นพินัย ซึ่งไม่ใช่โทษอาญา
ถ้าเจ้าหน้าที่ออกบัตรให้ในวันเดียวกันไม่ได้ จะออก ใบรับ ให้แทน ใบรับนี้ใช้ได้เสมือนบัตรตามระยะเวลาที่ระบุไว้ เก็บให้ดี เพราะถ้าหายต้องขอใบแทนใบรับ ฉบับละ 10 บาท และระหว่างที่ยังไม่มีบัตร ถ้าเจ้าพนักงานขอตรวจแล้วคุณแสดงทั้งบัตรและใบรับไม่ได้ มีค่าปรับไม่เกิน 200 บาทตามมาตรา 17
บัตรหายตอนอยู่ต่างประเทศ
คนไทยที่อยู่ต่างประเทศ ยื่นขอบัตรใหม่กรณีบัตรเดิมสูญหายหรือถูกทำลายได้ที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ที่ให้บริการนี้ แต่ต้องเป็นคนที่เคยมีบัตรมาก่อน กรมการกงสุลแจ้งว่าค่าธรรมเนียมในต่างประเทศ แต่ละสถานทูตจะกำหนดให้ใกล้เคียงกับอัตรา 100 บาท
ถ้าบัตรไม่ได้หาย แต่หมดอายุ กฎต่างกันเล็กน้อย ดูได้ที่ บัตรประชาชนหมดอายุ
เตรียมไว้ก่อนวันที่กระเป๋าสตางค์หาย
วิธีที่ช่วยได้มากที่สุดทำได้ตั้งแต่วันนี้ ถ่ายรูปหน้าบัตรประชาชน ใบขับขี่ และหน้าข้อมูลพาสปอร์ตเก็บไว้ในที่ที่ล็อกไว้ จดเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักไว้ และรู้ว่าพาสปอร์ตตัวจริงอยู่ลิ้นชักไหน รูปถ่ายไม่ใช้แทนบัตร แต่ช่วยให้คุณตอบคำถามเจ้าหน้าที่ ธนาคาร และค่ายมือถือได้เร็วขึ้นมาก ไอเดียเพิ่มเติมอยู่ที่ แฟ้มเอกสารฉุกเฉินแบบดิจิทัล และ วิธีสำรองเอกสารสำคัญ
Paperlock เหมาะกับงานนี้ เพราะเก็บรูปบัตรในตู้ที่ล็อกด้วย Face ID และรูปเอกสารประจำตัวจะแสดงแบบเบลอจนกว่าคุณจะยืนยันอีกครั้ง พอถึงเวลาต้องใช้ ก็ถามได้ว่า “เลขบัตรประชาชนของฉันคืออะไร” แล้วได้คำตอบพร้อมรูปบัตร
ข้อมูลในหน้านี้ ณ ตุลาคม 2569 ถ้าสถานการณ์ของคุณไม่ตรงกับที่เขียนไว้ เช่น ไม่มีเอกสารใดเลยและไม่มีใครรับรองได้ ให้สอบถามสำนักทะเบียน หรือสายด่วนกรมการปกครอง 1548