Zastrzeżenie numeru PESEL jest bezpłatne, działa od razu i zrobisz je sam: w mObywatelu na gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy. Od 1 czerwca 2024 r. banki i inne instytucje finansowe muszą sprawdzać, czy numer jest zastrzeżony, zanim podpiszą z kimś umowę kredytu lub pożyczki. Zastrzec numer może każdy pełnoletni, który ma PESEL, a cofniesz je równie szybko – na stałe albo do wskazanej daty.

Zastrzeżenie PESEL w czterech liczbach
  • 0 złkoszt zastrzeżenia i cofnięcia, online i w urzędzie
  • od razutyle trwa realizacja usługi
  • od 18 latzastrzec może każdy pełnoletni, który ma numer PESEL
  • od 1.06.2024banki i instytucje finansowe muszą sprawdzać zastrzeżenie przy kredycie i pożyczce

Stan: październik 2026 · Źródło: gov.pl, „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie”.

Co daje zastrzeżony PESEL

Chodzi o kradzież tożsamości: numer PESEL trafia do wielu rąk, więc ktoś mógłby go użyć, by wziąć pożyczkę „na ciebie”. gov.pl opisuje usługę tak: zastrzegasz numer, „aby nikt nie wykorzystał go bez twojej wiedzy”. Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe, np. banki, mają obowiązek sprawdzić, czy numer jest zastrzeżony, zanim zawrą umowę kredytu czy pożyczki.

Codzienne życie toczy się dalej: z zastrzeżonym numerem nadal możesz zapisać się do lekarza, zrealizować receptę, wypłacić pieniądze z bankomatu, zlecić przelew, wyjechać za granicę i załatwić sprawę w urzędzie.

Jak zastrzec PESEL przez internet

Jak zastrzec PESEL przez internet
  1. Przygotuj sposób logowaniaprofil zaufany, podpis kwalifikowany, e-dowód albo dane do bankowości elektronicznej
  2. Wejdź na stronę usługi na gov.plkliknij „Zastrzeż PESEL lub cofnij zastrzeżenie” i zaloguj się
  3. Przejdź do mObywatel.gov.plsystem przeniesie cię tam automatycznie
  4. Wybierz „Zastrzeż PESEL”zastrzeżenie działa od razu i nie kosztuje nic

Stan: październik 2026 · Źródło: gov.pl, „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie”.

W usłudze potrzebujesz jednego ze sposobów logowania: profilu zaufanego, podpisu kwalifikowanego, e-dowodu albo danych do bankowości elektronicznej. Wchodzisz na stronę usługi na gov.pl, klikasz „Zastrzeż PESEL lub cofnij zastrzeżenie” i logujesz się; system przenosi cię do serwisu mObywatel.gov.pl, gdzie wybierasz „Zastrzeż PESEL”. Usługa jest realizowana od razu.

Jeśli coś nie działa, gov.pl podaje kontakt do obsługi usługi: e-mail zastrzeganie-pomoc@cyfra.gov.pl i telefon +48 422 535 460.

Zastrzeżenie w urzędzie gminy

Bez internetu pójdziesz do dowolnego urzędu gminy – nie musi to być urząd z twojego adresu. Zabierz dowód osobisty (można pokazać dowód w aplikacji mObywatel) albo paszport. Wniosek o zastrzeżenie lub cofnięcie możesz wypełnić w domu na druku z gov.pl albo poprosić urzędnika, żeby wydrukował go z systemu – wtedy sprawdź, czy dane są poprawne. Urzędnik wprowadza wniosek do systemu od razu i wydaje ci potwierdzenie. Usługa jest bezpłatna.

Cudzoziemiec z numerem PESEL też może zastrzec numer – zamiast polskiego dowodu pokazuje dokument podróży cudzoziemca albo inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo, a obywatel Ukrainy z numerem PESEL ze statusem UKR, który nie ma żadnego z nich, dokument, na podstawie którego ustalono jego tożsamość przy nadawaniu statusu. Pytania o szczegóły kieruj do urzędu gminy.

Z zastrzeżonym numerem nadal załatwisz

Co załatwisz mimo zastrzeżonego PESEL

Stan: październik 2026 · Źródło: gov.pl – lista „Z zastrzeżonym numerem PESEL nadal możesz”. Gdy sam chcesz wziąć kredyt, najpierw cofnij zastrzeżenie.

Zastrzeżenie dotyczy umów kredytowych, nie codziennych spraw – lista z gov.pl jest poniżej.

Jak cofnąć zastrzeżenie, gdy potrzebujesz kredytu

gov.pl przypomina, że czasem trzeba zastrzeżenie cofnąć – na przykład gdy sam ubiegasz się o kredyt. Cofasz je w tej samej usłudze (online albo w urzędzie). Możesz to zrobić na dwa sposoby: bezterminowo albo z ustawioną datą i godziną, po której system sam zastrzeże numer ponownie. Drugi wariant jest bezpieczniejszy: odblokowujesz PESEL na czas wizyty w banku i nie musisz pamiętać o ponownym zastrzeżeniu. Jeśli doradca w banku przyjmuje cię w czwartek rano, ustaw cofnięcie do czwartkowego wieczoru – numer sam wróci pod ochronę, nawet jeśli o tym zapomnisz. Przy cofnięciu bezterminowym pamiętaj, by zastrzec numer ponownie samodzielnie, gdy już podpiszesz umowę.

Zgubiony dowód osobisty a PESEL

Jeśli masz ukończone 18 lat i zgłosisz utratę dowodu osobistego, numer PESEL zostanie zastrzeżony z urzędu – nie musisz robić nic więcej. Przy samym zawieszeniu e-dowodu możesz zastrzec numer sam. Pełny opis tej procedury znajdziesz w poradniku o zgubionym dowodzie osobistym.

Opiekun, kurator, pełnomocnik

gov.pl ma osobną usługę dla opiekuna prawnego, kuratora i pełnomocnika osoby pełnoletniej. Składa się ją tylko w urzędzie gminy, z wnioskiem, swoim dokumentem tożsamości i dokumentem potwierdzającym opiekę (np. orzeczeniem sądu). Pełnomocnik (z pełnomocnictwem szczególnym) może numer tylko zastrzec – cofnięcia nie załatwi. Usługi na gov.pl dotyczą pełnoletnich, więc dla dziecka nie znaleźliśmy odrębnej ścieżki.

Jak o tym pamiętać

Ręcznie: zrób zrzut ekranu z potwierdzeniem zastrzeżenia, zapisz go w zaszyfrowanym miejscu razem z kopiami dowodu i paszportu – patrz cyfrowa teczka na wypadek awarii i kopie zapasowe ważnych dokumentów. Jeśli cofasz zastrzeżenie z datą ponownego zastrzeżenia, wpisz ją do kalendarza.

Paperlock przechowuje takie potwierdzenia zaszyfrowane w telefonie, za Face ID, a dokumenty tożsamości pokazuje z rozmytymi miniaturami. Gdy po miesiącach zapomnisz, czy numer jest zastrzeżony, zapytasz aplikację o „potwierdzenie zastrzeżenia PESEL” i dostaniesz je ze skanem.

Opisujemy przepisy ogólne. Gdy sprawa jest nietypowa – cudzoziemiec z numerem PESEL, osoba ubezwłasnowolniona – zapytaj w urzędzie gminy.