Na oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swego powołania; bez oświadczenia spadek zostaje przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku kosztuje 100 zł (plus 5 zł wpisu do Rejestru Spadkowego). A najbliższa rodzina ma jeszcze 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego (formularz SD-Z2), by nie zapłacić podatku.
- Dzień dowiedzenia się o powołaniuzaczyna biec 6 miesięcy na oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku
- Do 6 miesięcyoświadczenie przed sądem lub notariuszem – wystarczy złożyć wniosek do sądu w terminie
- Po 6 miesiącach bez oświadczeniaspadek przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczoną odpowiedzialnością za długi
- Prawomocne postanowienie sądu lub rejestracja aktu notarialnegozaczyna się 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego (SD-Z2)
Stan: październik 2026 · Źródło: art. 1015 Kodeksu cywilnego; art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn; gov.pl, „Zgłoś otrzymanie majątku ze spadku lub darowizny (SD-Z2)”.
Termin 6 miesięcy na oświadczenie
Kodeks cywilny pozwala spadkobiercy w art. 1012 trzy rozwiązania: przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), przyjąć z ograniczeniem tej odpowiedzialności (z dobrodziejstwem inwentarza) albo spadek odrzucić. Nie można przyjąć części spadku, a części odrzucić. Termin to sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule powołania – z ustawy lub z testamentu – a do zachowania terminu wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia.
Odrzucenie powoduje, że spadkobierca zostaje wyłączony od dziedziczenia, jakby nie dożył otwarcia spadku. Oświadczenie składa się przed sądem lub notariuszem – ustnie albo na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym – i nie można go odwołać. Odrzucanie spadku w imieniu małoletniego dziecka wymaga postanowienia sądu zezwalającego na taką czynność. Szczegóły ogólnych terminów po śmierci opisujemy w poradniku o dokumentach po śmierci bliskiej osoby.
Wniosek o odebranie oświadczenia: dokumenty i opłata
Oświadczenie możesz złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla twojego miejsca zamieszkania lub pobytu albo w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku. Opłata sądowa wynosi 100 zł. Wniosek zawiera m.in. imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci, tytuł powołania (ustawa lub testament), rodzaj oświadczenia oraz własnoręczny podpis. Dołączasz dowód opłaty, odpis aktu zgonu, a jeśli był testament – oryginał testamentu własnoręcznego, wypis aktu notarialnego albo protokół otwarcia testamentu.
Stwierdzenie nabycia spadku w sądzie
Stan: październik 2026 · Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, karta usługi 31/K/UU/SR (aktualizacja grudzień 2025).
Żeby formalnie potwierdzić, kto jest spadkobiercą, składasz wniosek do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego. Opłata sądowa wynosi 100 zł plus 5 zł za wpis w Rejestrze Spadkowym. Jeśli sąd ma stwierdzić nabycie przed upływem 6 miesięcy od śmierci, każdy spadkobierca płaci dodatkowo 100 zł od oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – bo takie orzeczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia (art. 1026). Kto uzyskał stwierdzenie nabycia spadku, jest uważany za spadkobiercę – to domniemanie z art. 1025 § 2.
Do wniosku dołączasz odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy, odpisy skrócone aktów urodzenia lub małżeństwa spadkobierców (jeśli je masz), oryginał testamentu albo wskazanie, gdzie jest (w razie testamentu notarialnego – dane notariusza i numer aktu) oraz odpisy wniosku z załącznikami dla uczestników postępowania. Na wniosek strony w trudnej sytuacji sąd może zwolnić z kosztów. Odpisy aktów zamówisz według instrukcji w poradniku odpis aktu urodzenia i zgonu online.
Alternatywą dla sądu jest notariusz, który sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 1). Koszt takiego aktu notariusz ustala w granicach maksymalnych stawek taksy notarialnej – zapytaj o wycenę przed wizytą.
Podatek od spadków: SD-Z2 w 6 miesięcy
- Zbierz akty stanu cywilnegoodpis skrócony aktu zgonu i akty rodziny; w razie potrzeby zamów online
- Zdecyduj w 6 miesięcyprzyjęcie proste, z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucenie – oświadczenia nie da się odwołać
- Sąd albo notariuszwniosek o stwierdzenie nabycia spadku (100 zł) lub akt poświadczenia dziedziczenia
- Zgłoś nabycie w urzędzie skarbowymformularz SD-Z2 w 6 miesięcy od uprawomocnienia lub rejestracji aktu
Stan: październik 2026 · Źródło: art. 1015, 1018, 1025 Kodeksu cywilnego; art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha są zwolnieni z podatku od spadków, jeśli zgłoszą nabycie do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (przy akcie poświadczenia dziedziczenia – od jego zarejestrowania). Zgłoszenia dokonujesz formularzem SD-Z2 online (z danymi autoryzującymi lub kwalifikowanym podpisem), w urzędzie albo pocztą. Jeśli nie spełnisz warunków, nabycie opodatkowuje się według I grupy podatkowej.
Zgłaszać nie musisz, jeśli wartość majątku otrzymanego od jednej osoby w ciągu 5 lat (łącznie ze spadku i darowizny) nie przekracza 36 120 zł. Jeśli dowiedziałeś się o nabyciu po terminie, masz 6 miesięcy od dnia, w którym się dowiedziałeś, pod warunkiem że uprawdopodobnisz późniejszą wiadomość. Urząd może poprosić o dokumenty potwierdzające, co dostałeś, w jaki sposób (np. postanowienie sądu), od kogo oraz jaki jest stopień pokrewieństwa.
Jak pilnować terminów
Ręcznie: w dniu, w którym dowiesz się o spadku, wpisz do kalendarza datę „6 miesięcy – oświadczenie” i przypomnienie na 4 tygodnie przed nią, a po wydaniu postanowienia – kolejną datę „SD-Z2”. Wszystkie akty, testament i postanowienia trzymaj w jednym folderze, a papier z sądu zeskanuj od razu. Jak długo przechowywać takie dokumenty, sprawdzisz w tabeli co trzymać i jak długo.
Paperlock przechowuje skany zaszyfrowane w telefonie, za Face ID, i czyta daty z dokumentów – na pytanie „kiedy uprawomocniło się postanowienie spadkowe po babci?” odpowiada razem ze skanem. Przypomnienia o terminach działają tylko dla dokumentów z datą ważności, więc terminy spadkowe wpisz też do kalendarza.
Opisujemy przepisy ogólne i nie zastępują porady prawnej. W sprawie z długami, zagranicznym majątkiem, testamentem budzącym wątpliwości albo małoletnim spadkobiercą zapytaj notariusza, radcę prawnego lub sąd.