Pasaportunuzun altına bakıp büyük harf, rakam ve < simgelerinden oluşan dizilerin ne olduğunu merak ettiyseniz, işte o MRZ’dir. Üstteki sayfanın temel bilgilerini (ad, pasaport numarası, uyruk, doğum tarihi, son kullanma tarihi) sabit bir biçimde yineler; böylece bir tarayıcı kimse yazmadan onları okuyabilir.
Biçim, seyahat belgeleri için uluslararası standart olan ve makineyle okunabilir seyahat belgeleri için çok bölümlü ISO/IEC 7501 standardına atıfta bulunan ICAO Doc 9303’ten gelir. Ülkeler buna uyduğu için farklı ülkelerin pasaportlarında MRZ aynı biçimde düzenlenir.
Makineyle okunabilir bölge nedir
MRZ, pasaportun veri sayfasındaki VII. bölgedir. Sayfanın insanların doğrudan okuduğu geri kalanı Görsel İnceleme Bölgesi’dir. MRZ, bir okuyucunun kolayca tanıyabileceği karakterler ekler; yalnızca büyük harfler, rakamlar ve dolgu simgesi < ile sınırlıdır.
Satır sayısı belgenin boyutuna bağlıdır:
- TD3, pasaport defteri ve benzeri belgeler: her biri 44 karakter konumlu iki satır.
- TD1, kart boyutlu belgeler: her biri 30 karakterlik üç satır.
ICAO bir de orta boy TD2 tanımlar. Bu sayfa en çok karşılaşacağınız ikisini kapsar.
MRZ çip değildir. Bir biyometrik pasaportta ikisi de vardır: optik okunan basılı bölge ve elektronik okunan temassız çip.
Üzerinde ne yazar
ICAO Doc 9303 Bölüm 4’e göre bir TD3 pasaportunun düzeni şöyledir. Karakter konumları her satırın solundan sayılır.
| Satır ve konumlar | Alan | Ne kontrol edilmeli |
|---|---|---|
| Satır 1, 1–2 | Belge kodu | Pasaport için P ile başlar |
| Satır 1, 3–5 | Veren devlet ya da kuruluş | Üç harfli kod |
| Satır 1, 6–44 | Ad | Soyadı, sonra adlar, << ile ayrılır; kalan konumlar < ile doldurulur |
| Satır 2, 1–9 | Pasaport numarası | Özel karakterler ve boşluklar < olur |
| Satır 2, 10 | Kontrol hanesi | Pasaport numarası için |
| Satır 2, 11–13 | Uyruk | Üç harfli kod |
| Satır 2, 14–19 | Doğum tarihi | Altı hane, ardından 20. konumda kendi kontrol hanesi |
| Satır 2, 22–27 | Son kullanma tarihi | Altı hane, ardından 28. konumda kendi kontrol hanesi |
| Satır 2, 29–44 | Kişisel numara, sonra kontrol haneleri | 43. konumda kontrol hanesi, 44. konumda bileşik kontrol hanesi |
Kontrol haneleri nasıl çalışır. Kontrol hanesi, diğer hanelerden hesaplanan tek bir rakamdır; böylece okuyucu verilerin doğru yorumlandığını doğrulayabilir. Yöntem:
- Soldan sağa giderek her haneyi tekrar eden 7, 3, 1, 7, 3, 1… ağırlığıyla çarpın.
- Çarpımları toplayın.
- Toplamı 10’a bölün. Kalan, kontrol hanesidir.
A’dan Z’ye harfler 10’dan 35’e sayılır, < sıfır sayılır. ICAO’nun kendi örneği 520727 tarihini kullanır: çarpımlar 35, 6, 0, 49, 6 ve 7, toplam 103, kalan 3; bu yüzden 5207273 olarak yazılır.
Geçen bir kontrol hanesi, karakterlerin birbiriyle tutarlı olduğu anlamına gelir. Belgenin gerçek olduğunu kanıtlamaz. Bunu kendi MRZ’nizde denemek için MRZ kontrol aracını kullanın; o satırları kopyalamanızı isteyen bir formdaki yazım hatasını yakalamanın en hızlı yolu budur. MRZ’deki son kullanma tarihinin bir seyahat için yeterli süre bırakıp bırakmadığını öğrenmek için pasaport geçerlilik hesaplayıcıyı kullanın.
Ne saklamalı, ne kadar süre
MRZ ayrı bir kayıt değil, belgenin parçasıdır; bu yüzden sakladığınız şey pasaportun ya da kartın kendisi ve kendi kayıtlarınız için fotoğraflı sayfasının bir kopyasıdır. Veri sayfasının net, dik açıdan alınmış bir taraması MRZ’yi okunaklı tutar; bu, vize ya da havayolu formuna o satırları yazmanız gerektiğinde önemlidir.
O kopyayı belge geçerli olduğu sürece saklayın; tarihler için pasaport ne kadar süre geçerli ve pasaport son kullanma tarihini kontrol etme sayfalarına bakın. Tek bir yerde çok fazla kişisel veri taşıdığı için kopyayı paylaşılan bir fotoğraf akışında değil, korunan bir yerde saklayın.